Etik Bir Organizasyon Nasıl Tasarlanır?

Haziran 2019

Daha fazla içerik için

Volkswagen’in emisyon fiyaskosundan Wells Fargo’nun yanıltıcı satış uygulamalarına ya da Uber’in gizlilik ihlallerine, kurumsal görev suistimalleri küresel iş dünyasının değişmeyen gerçeğidir. Etik olmayan davranışlar itibarı zedeler, çalışanın motivasyonunu kırar, düzenleme maliyetlerini artırır ve sonuç olarak şirketleri olumsuz yönde etkiler. Bunun yanı sıra, toplumun işletmelere duyduğu güvende daha büyük zarar oluşur. Bazı yöneticiler kuralları ihlal ederek fayda elde etmeyi amaçlar ve birçok şirket tüm kademelerdeki suistimali önlemek için programlar ortaya koyar. Yine de bu kadar sık skandal yaşanmasına bakıldığında daha iyisini yapabileceğimiz aşikardır. Etik davranışları teşvik eden girişimler genellikle ihlallerin meydana geliş biçimine dair yanlış algılara dayanır ve bu nedenle yeterince etkili değillerdir. Uyum programları bireysel sorumluluğa odaklanan etik değerlere daha çok yasal açıdan yaklaşır. Bu programlar, çalışanları eğitmek ve ardından uygunsuz davranan “çürük elmaları” cezalandırmak üzere tasarlanmışlardır. Ancak davranış bilimi alanında yapılan birçok araştırma, iyi niyetli ve bilgili bireylerin dahi etik anlamda tahmin edilenden daha kolay etki altında kalabileceklerini ileri sürüyor. Örneğin, olası bir acil durum baş gösterdiğinde insanların çevrede seyirciler varken değil, yalnız olduklarında duruma müdahale etme olasılığı çok daha yüksek. Bunun sebebi, diğerlerinin durumla ilgileneceğini düşünmeleri veya diğerlerinin yardım etme konusunda daha nitelikli olduğuna inanmaları. Ya da çevredekiler endişeli görünmediği için acil durumu algılamakta başarısız olmaları. Koşullardaki küçük değişiklikler kişinin davranışlarında önemli bir etkiye sahip olabilir. Oysa bu tür durumlarla karşılaşan insanlar koşulların etkisini ayırt etmeme eğilimindedir. Stanley Milgram’ın ünlü itaat deneylerinde bir otorite figürü katılımcılardan, başka bir kişiye artan oranda elektrik şokları vermelerini istemiş ve katılımcılar, diğerlerinin kendileri için öngördüğünden çok daha yüksek voltaja kadar ilerlemişlerdi. Bu deneyin sonunda araştırmacılar, koşulların sadece güçlü değil şaşırtıcı bir şekilde güçlü olduğunu öğrendi.

Dergi Erişimi

Dergi içeriklerini okumak için HBR Türkiye'ye abone olmanız gerekmektedir. Eğer bir aboneliğiniz varsa hbrturkiye.com kullanıcı bilgileriniz ile üye girişi yaparak dergi içeriğini okumaya devam edebilirsiniz. Eğer abone değilseniz ücretsiz üyelik oluşturarak ayda 3 dergi içeriği (makale) okuma hakkına sahip olabilir veya abonelik satın alarak tüm dergi içeriklerine sınırsız erişim sağlayabilirsiniz.
Giriş yap veya ücretsiz üye ol, okumaya devam et
Giriş yap veya ücretsiz üye ol, okumaya devam et
Bu yazının konusu: ETİK
Önerilen Konular:
Paylaş:

Sınırsız Erişime Sahip Olmanın Tam Zamanı

HBR Türkiye içeriğine bir yıl boyunca tüm platformlardan erişin!
ABONELİĞİMİ BAŞLAT

Tüm Arşive Gözatın

Paylaş